MMuhammed Reyşehri
Receb, 1403-21 Mayıs 1983
Mizan’ul Hikmet -6

6. Konu el-Eh Kardeş

el-Bihar c. 74, s. 221, Ebvab-u Hukuk’il Mu’minin, Ba’zuhum ala Ba’zin.

bak.
el-Aşre, 354. Konu; es-Sadik, 291. Konu; el-hukuk, 907 ve 909. Bölümler; ed-Dua 1210. Bölüm; el-Mudahene, 1276. Bölüm, ez-Ziyaret, 1669. Bölüm ve ez-Zan, 2473. Bölüm

34. Bölüm
Mümin Müminin Kardeşidir.

Kur’an
“Ancak ve ancak müminler kardeştirler; öyle ise dargın olan kardeşlerinizin arasını düzeltin; Allah’tan sakının ki size acısın.”
1.    İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “Nice kardeşler vardır ki annen doğurmamıştır.”
2.    İmam Askeri (a.s) Kum ve Abeh halkına yazdığı mektupta şöyle buyurmuştur: “Mümin, müminin anne ve babadan olma (öz) kardeşidir.”
3.    İmam Sadık (a.s) şöyle buyurmuştur: “Şüphesiz müminler kardeştir. Bir anne ve babanın evlatlarıdır. Eğer birinin bir damarı oynarsa (ve rahatsız olursa) diğerleri onun için gece uyumaz, sabahlarlar.”
4.    İmam Sadık (a.s) şöyle buyurmuştur: “Mümin müminin kardeşi, gözü, kılavuzudur. Ona hıyanet etmez, zulmetmez, dolandırmaz, söz verip de sözünden caymaz.”
5.    İmam Sadık (a.s) şöyle buyurmuştur: “Mümin, müminin kardeşidir. Bir tek beden gibidirler. Bir organı acırsa diğer organları da bundan acı duyar. Ruhları da bir tek ruhtandır.”
6.    İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “Her şey bir şeyle huzur bulur. Mümin de mümin kardeşiyle huzura kavuşur. Kuş türdeşiyle huzura eriştiği gibi, mümin de mümin kardeşiyle huzura erişir.”
7.    Resulullah (s.a.a) şöyle buyurmuştur: “Şüphesiz susuz kimsenin kalbinin soğuk suyla rahata ermesi gibi, mümin de mümin ile rahata erer.”
8.    İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “Ey Kumeyl! Müminler kardeştir. Kardeşe kardeşten daha üstün bir şey yoktur.”
9.    İmam Bakır (a.s) şöyle buyurmuştur: “Mümin müminin anne ve babadan olma (öz) kardeşidir.”
10.    Resulullah (s.a.a) şöyle buyurmuştur: “Müminler kardeştir. Kanları aynıdır. Başkaları karşısında tek yumrukturlar. En küçükleri bile birilerine eman verebilme hakkına sahiptir.”
bak. el-İslam, 1869. Bölüm; el-İman, 290. Bölüm

35. Bölüm
Gerçek Kardeşler

11.    İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “Gerçek kardeşlere dikkatli davran, sayılarını çoğalt. Zira onlar rahatlık zamanında azık, bela zamanında ise birer kalkandır.”
12.    İmam Sadık (a.s) şöyle buyurmuştur: “Her kim kardeşlerini (dostlarını) çoğaltmak istemezse hüsrana uğrar.”
13.    İmam Sadık (a.s) şöyle buyurmuştur: “İnsan kardeşiyle (dostlarıyla) çoktur.”
14.    Resulullah (s.a.a) şöyle buyurmuştur: “Her kim yeni bir Müslüman kardeş edinirse Allah da ona cennette bir köşk bina eder.”
15.    İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “İnsanların en acizi kardeş kazanmaktan aciz olandır. Bundan da acizi, kazandığı kardeşlerini (dostlarını) kaybedendir.”
16.    İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “Faydalanacağın kardeşin, şikayet edeceğin kardeşinden daha hayırlıdır.”
17.    Resulullah (s.a.a) şöyle buyurmuştur: “Kardeşlerinizi çoğaltın. Zira kıyamette her müminin şefaat etme hakkı vardır.”
bak. es-Sadik; 2203 ve 2204. Bölümler

36. Bölüm
Kardeş Sevgisi

18.    İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “Kardeşin (birbirinize) sevgi hususunda senden daha üstün olmasın. (Sen onu daha çok sevmelisin)”
19.    İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “Ey Kumeyl! Eğer kardeşini sevmezsen kardeşi olamazsın.”
20.    İmam Sadık (a.s) şöyle buyurmuştur: “İnsanın din sevgisinin alametlerinden biri de kardeşini sevmesidir.”
21.    Resulullah (s.a.a) şöyle buyurmuştur: “Bilin ki mümini sevmek iman bağlarının en büyüğüdür.”
22.    Resulullah (s.a.a) şöyle buyurmuştur: “Bilin ki hiç şüphesiz müminler birbirilerini aziz ve celil olan Allah için sever ve Allah için gerçek bir dostluk kurarlarsa bir tek beden gibi olurlar; birisinin bir yeri acırsa, diğeri de aynı yerden acı duyar.”
23.    İmam Sadık (a.s) şöyle buyurmuştur: “İyilerin iyileri sevmesi, iyiler için bir sevaptır. Kötülerin iyileri sevmesi, iyiler için bir fazilettir. Kötülerin iyilere buğz etmesi iyiler için bir süstür. İyilerin kötülere buğz etmesi ise kötüler için rüsvalık ve horluktur.”
24.    İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “Kardeşleri takvaları ölçüsünde sev.”

37. Bölüm
Sevgiyi Kalıcı Kılan Şeyler

25.    İmam Sadık (a.s) şöyle buyurmuştur: “Kardeşinle arandaki hürmet ve saygınlığı yok etme, korumaya çalış. Zira saygınlık yok olursa şüphesiz haya ve utanma duygusu da yok olur. Saygınlık kaldıkça da sevgi kalıcı ve baki olur.”
26.    İmam Sadık (a.s) şöyle buyurmuştur: “Ey İbn-i Nu’man! Eğer kardeşinin sana olan sevgisinin halis olmasını istiyorsan (yersiz) şaka yapma, onunla tartışma, ona karşı böbürlenme ve onunla çatışma.”
27.    İmam Zeyn’ul Abidin (a.s) şöyle buyurmuştur: “Dilini koru ki kardeşlerine sahip olasın.”
28.    İmam Sadık (a.s) şöyle buyurmuştur: “Kardeşler kendi aralarında üç şeye muhtaçtırlar; eğer buna uygun davranırlarsa dost kalırlar, aksi takdirde birbirinden ayrılır, düşman kesilirler. Bu üç şey şunlardır: Birbirlerine insaflı davranmak, merhamet etmek ve haset etmemek.”
29.    İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “Kardeşinin hakkını aranızdaki dostluğa dayanarak çiğneme. Zira hakkını zayi ettiğin kimse artık kardeşin değildir.”
30.    İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “Kınama, sevginin hayatıdır.”
31.    İmam Sadık (a.s) şöyle buyurmuştur: “Haris’ul A’ver, Müminlerin Emirine (a.s) şöyle dedi: “Ey Emir’el-Müminin! Vallahi ben seni seviyorum.”Hz. Ali ona şöyle buyurdu: “Ey Haris! Eğer beni seviyorsan bana düşmanlık etme, benimle oynama, gösteriş için benimle tartışma, beni alaya alma, beni (makamımdan) aşağı indirme ve beni (haddimden fazla) büyütme  (hakkımda ifrat ve tefrite saplanma)”
bak. 38. Konu, el-Bişr; es-Sadik, 2211, 2212. Bölümler ile el-Mehabbet (1) 650. Bölüm

38. Bölüm
Allah İçin Kardeşlik

32.    Resulullah (s.a.a) şöyle buyurmuştur: “Kardeşine bakmak ve aziz ve celil olan Allah için sevmek ibadettir.”
33.    İmam Rıza (a.s) şöyle buyurmuştur: “Her kim aziz ve celil olan Allah için bir kardeş edinirse, cennette bir ev edinmiştir.”
34.    İmam Bakır (a.s) şöyle buyurmuştur: “Her kim Allah’a iman ve kardeşliğe vefa esasınca Allah için, Allah’ın rızasını elde etme, amacıyla kardeş edinirse, şüphesiz Allah’ın nurundan bir ışık edinmiştir.”
35.    Resulullah (s.a.a) şöyle buyurmuştur: “Müslüman bir insan İslam faydasından sonra, Allah için edindiği kardeş gibi bir fayda edinmemiştir.”
36.    İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “Allah için edindiği kardeşini yitiren insan şüphesiz en değerli organını kaybetmiş gibidir.”
37.    İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “Kardeşlik Allah yolunda yapılırsa ürün verir.”
bak. 91. Konu, el-Mehabbet (3)

39. Bölüm
Dünya İçin Kardeşlik

38.    İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “Allah için sevmeyenden sakın. Zira böyle birisiyle dostluk aşağılıktır ve onunla arkadaşlık uğursuzluktur.”
39.    İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “Allah için olmayan tüm sevgiler sapıklıktır. Bu sevgiye güvenmek imkansızdır.”
40.    İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “Allah için kardeşlik eden faydalanır. Her kim de dünya için kardeşlik ederse mahrum kalır.”
41.    İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “Münezzeh olan Allah rızası dışında bir şey için kardeşlik edenler, münezzeh olan Allah’ın huzurunda hazır olunca bu kardeşlikleri kendileri için bir eksiklik ve ziyan olacaktır.”
42.    İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “İnsanlar kardeştir. Allah rızası dışında kardeşlik etmek düşmanlıktır. Aziz ve celil olan Allah’ın şu sözü de buna işarettir: “O gün Allah’a karşı gelmekten sakınanlar dışında, dost olanlar birbirine düşman olurlar. (Zuhruf/67)”

40. Bölüm
Dini Kardeşlik ve Dostluk

43.    İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “Allah için kardeşlik, muhabbeti halis kılar.”
44.    İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “Din kardeşlerinin dostluğu daha kalıcıdır ve sadakatle kardeşlik etmek fayda yönünden daha faziletlidir.”
45.    İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “Allah-u Teala için kardeşlik edenlerin dostluğu devam eder. Zira bu dostluğun sebebi de kalıcıdır.”
46.    İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “Allah işin edinilen kardeş en yakın akrabalardan daha yakın bir akrabadır. İnsana anne ve babadan daha yakındır.”
47.    İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “Ahiret ehlinin dostluğu kalıcıdır. Zira sebebi devamlıdır.”
48.    İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “Tamah esası üzere olmayan kardeşlik hariç, her kardeşlik geçicidir. (Sadece menfaate dayalı olmayan kardeşlikler kalıcıdır.)”
49.    İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “Tamah üzere kurulan dostluğu, ümitsizlik bitirir.”
50.    İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “Dünya ehlinin dostluğu, en küçük bir hadiseyle yok olur.”
51.    İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “Seni bir şey için seven kimse, o şey sona erince senden yüz çevirir.”
52.    İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “En hızlı biten dostluk, kötülerin kurduğu dostluktur.”
bak. 91. Konu, el-Mehabbet (3)

41. Bölüm
Kardeşliği Yok Eden Şeyler

53.    İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “Cefa , kardeşliği yok eder.”
54.    İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “Cefakarlık etmekten sakın. Zira cefakarlık kardeşliği bozar; Allah ve insanların gazabına sebeb olur.”
55.    İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “Kardeşliği cefakarlar nezdinde arama. Kardeşliği gayretli ve vefalı insanlar nezdinde ara.”
56.    İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “Cefa bir utanç, günah ise meşakkat ve yokluktur.”
bak. es-Sadik, 221. Bölüm

42. Bölüm
Kardeşine Sevgisini İlan Etmek

57.    Resulullah (s.a.a) şöyle buyurmuştur: “Sizden biri arkadaşını veya kardeşini seviyorsa bunu kendisine bildirsin.”
58.    İmam Sadık (a.s) şöyle buyurmuştur: “Birini seversen kendisine bildir.”
59.    Ebu Cafer (İmam Bakır) ve Ebu Abdillah (İmam Sadık) mescitte otururlarken adamın biri oradan geçti. Ebu Cafer’in (a.s) yanında oturanlardan biri şöyle dedi: “Allah’a andolsun ki ben bu adamı seviyorum.”Ebu Cafer (a.s) şöyle buyurdu: “O halde bunu kendisine bildir. Zira bu sevgi ilanı dostluğu kalıcı kılar ve aranızdaki ülfeti çoğaltır.”
bak. Kenz’ul Ummal, 9/25

43. Bölüm
(Din) Kardeşini Sevmek Onun da Seni Sevdiğinin
Bir Göstergesidir.

60.    İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “Dostluk ve sevgiyi kalplere sorun. Zira kalpler öyle şahitlerdir ki rüşvet kabul etmezler.”
61.    Salih b. Hikem şöyle diyor: “Adamın birinin Eba Abdillah’a (a.s) şöyle sorduğunu işittim: “Seni seviyorum.”diyen birisinin gerçekten sevdiğini nereden bileyim?”Eba Abdillah (a.s) şöyle buyurdu: “Kalbini dene, sen de onu seviyorsan o halde o da seni seviyor demektir.”
62.    Ubeydullah b. İshak-ı Medaini şöyle diyor: “Ebi’l-Hasan Musa b. Cafer’e (a.s) şöyle dedim: “Halktan biri beni görünce “Seni seviyorum”diye Allah’a yemin ediyor. Onun doğru dediğine dair ben de yemin edebilir miyim?”İmam (a.s) şöyle buyurdu: “Kalbini dene, onu seviyorsan yemin edebilirsin, aksi takdirde edemezsin.”
63.    İmam Sadık (a.s) şöyle buyurmuştur: “Kalbine bir bak, arkadaşından hoşlanmıyorsa bil ki ikinizden biri bir şey yapmıştır.”
64.    İmam Hadi (a.s) şöyle buyurmuştur: “İncittiğin kimseden sefa bekleme, hakkında kötü duygular beslediğin kimseden hayır bekleme. Hiç şüphesiz başkalarının sana oranla kalbi, senin kalbinin onlara oranı gibidir.”
65.    İmam Bakır (a.s) şöyle buyurmuştur: “Kardeşinin kalbinde sana duyduğu sevgiyi bilmek istiyorsan, kalbinde ona olan sevgine bak.”
bak. el-Muhabbet (2); 668. Bölüm

44. Bölüm
Kardeşlerle İlişkisini Koparmak

66.    İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “Kardeşinle ilişkini kesmek istersen içinde ona bir yer bırak ki bir gün dönebilesin.”
67.    İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “Şek ve şüphe üzere kardeşinle ilişkilerini kesme. Hoşnutluğunu dilemeden kesip atma. Sana kaba davranan kimseye sen yumuşak davran. Böylece onun da sana yumuşak davranması umulur.”
68.    İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “Birliktelikten sonra ayrılık, kardeşlikten sonra cefakarlık ve dostluktan sonra düşmanlık ne de çirkindir!”
69.    İmam Sadık (a.s) şöyle buyurmuştur: “Kardeşi kendisiyle barışmak istediği halde barışmayan kimse melundur, melundur.”
70.    İmam Sadık (a.s) şöyle buyurmuştur: “Kardeşinden ayrıldıktan sonra onun hakkında ileri geri konuşma. Zira bu takdirde sana dönüş kapısı kapanmış olur. Zira tecrübeler onu sana döndürebilir.”
71.    İmam Sadık (a.s) şöyle buyurmuştur: “Her kim sevgisini uygun olmayan bir yere koyarsa ilişkilerini kesme noktasına koymuştur.”
bak. el-İşra, 2734. Bölüm; 531. Konu, el-Hicran

45. Bölüm
Kardeşlerle İlişki Kurmak

72.    İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “Kardeşin seninle ilişkisini koparınca sen kendini onunla ilişkini sürdürmeye zorla. O sana cimri davranırsa sen bağışlamaya bak. Sakın yeri olmayan yerde ve ehli olmayan kimseye iyilik etme.”
73.    İmam Hüseyin (a.s) şöyle buyurmuştur: “İnsanların ilişki kurmada en güçlü olanı kendisiyle ilişkisini koparan kimseyle ilişki kurmaktır.”
74.    İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “Kardeşin seninle ilişkilerini kesmede senin kendisiyle ilişkini sürdürmeyi istemenden daha güçlü olmasın. Sana kötülük etmede, senin kendisine ihsanda bulunmandan daha üstün olmasın.”
75.    İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “Kardeşin sana isyan etse de sen itaat et. Sana cefa etse de sen bağlı kal.”
bak. el-Hayr, 1170. Bölüm

46. Bölüm
Kardeş Çeşitleri

76.    İmam Sadık (a.s) şöyle buyurmuştur: “Kardeşler üç kısımdır: Birincisi tıpkı yemek gibi sürekli kendisine ihtiyaç duyduğundur ki bu akıllı olandır. İkincisi bir hastalık gibidir ki bu da ahmak olandır. Üçüncüsü ise ilaç gibidir ki bu da gönül ehli olandır.”
77.    İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “Kardeşler üç kısımdır: Birincisi canıyla arkadaş olur, ikincisi malıyla yardım eder. Bunlar kardeşlikte doğru olanlardır. Üçüncüsü ise geçimini senden ister, seni bazı lezzetleri (menfaatleri) için ister. Bu kimseyi güvenilir sayma.”
78.    İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “Kardeşler iki gruptur. Birincisi güvenilir olanlar, ikincisi şaka ve mizah ehli olanlardır. Kardeşine güvenecek olursan mal ve bedenini (canını) ona bağışla. Dostlarıyla dost, düşmanlarıyla düşman ol. Sır ve ayıplarını gizle. Güzelliklerini açığa vur. Ey soru soran kimse! Bil ki bu (güvendiğin iyi) kardeşlerin simyadan daha az bulunur konumdadır.”
79.    İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “Kardeşler dört kısımdır. Birinci hem senin hem de kendisinin lehine olandır. İkincisi senin lehine olandır. Üçüncüsü senin aleyhine olandır. Dördüncüsü ise ne senin ne de kendisinin lehine olandır.”
Bak, el-Bihar, 167/189, 11. Bölüm; es-Sadik, 2218. Bölüm; en-Nas, 3967. Bölüm

47. Bölüm
Güvenilir Kardeş

80.    Resulullah (s.a.a) şöyle buyurmuştur: “Ahir zamanda en az bulunan şey güvenilir bir kardeş veya helal bir dirhemdir.”
81.    Resulullah (s.a.a) şöyle buyurmuştur: “İnsanlara öyle bir zaman gelecek ki ünsiyet edilen bir kardeşten ve helal bir dirhemden daha zor bulunur bir şey olmayacak.”
82.    İmam Hadi (a.s) “Bizlere babalarınızdan, “İnsanlara öyle bir zaman gelecek ki ünsiyet edilen bir kardeşten ve helal bir dirhemden daha zor bulunur bir şey olmayacak.”diye rivayet edilmiştir.”diyen birine şöyle buyurmuştur: “Az bulunur şey de (neticede) bulunur, ama sen öyle bir zamandasın ki helal bir dirhemden ve aziz ve celil olan Allah için edindiğin kardeşten daha zor bulunur bir şey yoktur.”

48. Bölüm
Bazı Kardeşliklerin Yasaklanışı

83.    İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “Senden yüz çeviren kimseye rağbet etme. Sana rağbet eden kimseden ise yüz çevirme.”
84.    İmam Sadık (a.s) şöyle buyurmuştur: “Kendisi için istediğini senin için istemeyen kimsenin dostluğunda hayır yoktur.”
85.    İmam Hasan (a.s) şöyle buyurmuştur: “Nereye girip çıktığını bilmeden hiç kimseyi kardeş edinme. Durumunu iyice bildikten ve muaşeretinden razı olduktan sonra, sürçmelerini görmezlikten gelmek ve zorluklarda yardımcı olmak üzere onu kardeş edin.”
86.    İmam Sadık (a.s) şöyle buyurmuştur: “Seni bir tamah, korku, meyil, yiyecek ve içecek için isteyen kimseyi kardeş edinmekten sakın. Yerin karanlıklarında da olsa ve ömrün onu bulmak için de geçse sadece takva sahibi kimseleri kardeş edin.”
87.    İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “Kendisini idare etmek zorunda kaldığın kimse senin kardeşin değildir.”
88.    İmam Bakır (a.s) şöyle buyurmuştur: “En kötü kardeş zengin olduğunda seni düşünen, fakir olduğunda ise seninle ilişkisini kesen kimsedir.”
89.    İmam Bakır (a.s) şöyle buyurmuştur: “Şu dört kişiyi arkadaş ve kardeş edinme: Ahmak, cimri, korkak ve yalancı.”
90.    İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “Müslüman’a şu üç kimseyle kardeş olmaktan kaçınması yakışır: Arsız soytarı, ahmak ve yalancı.”
91.    İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “Senin üstünlüklerini gizleyen ve eksikliklerini yayan kimseyi kardeş edinme.”
bak. es-Sadik; 2206 ve 2207. Bölümler
el-Mehabbet (1), 651. Bölüm

49. Bölüm
Eski Kardeşlikleri Sürdürmeye Çalışmak

92.    İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “Her şeyin yenisini, kardeşlerin eskisini seç.”
93.    İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “İnsanın kaybettiği zamana ağlaması, vatanına iştiyak duyması ve eski kardeşlerini korumaya çalışması onun yüceliğindendir.”
94.    Hz. Davut (a.s), oğlu Süleyman’a (a.s) şöyle buyurmuştur: “Her ne kadar istediğin gibi biri olsa da yeni edindiğin kardeşini, eski kardeşinin yerine koyma.”
95.    Resulullah (s.a.a) şöyle buyurmuştur: “Şüphesiz Allah-u Teala eski kardeşliği sürdürmeyi sever. O halde eski kardeşliği sürdürün.”
96.    Resulullah (s.a.a) şöyle buyurmuştur: “Şüphesiz Allah-u Teala eski dostlukları korumayı (sürdürmeyi) sever.”

50. Bölüm
Gerçek Kardeşlik

97.    İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “Şüphesiz gerçek kardeşin; sürçmelerini bağışlayan, açıklarını kapatan, (ihtiyacını gideren) özrünü kabul eden, ayıplarını örten, korkunu gideren ve arzularını gerçekleştiren kimsedir.”
98.    İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “Zorluklarda seni yardımsız bırakmayan, günah esnasında senden gaflet etmeyen ve kendisine bir şey sorduğunda seni aldatmayan kimse senin kardeşindir.”
99.    İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “Tabaklar dizilince (sofra kurulunca) kardeşler ne de çoktur. Zamanın zor olaylarında ise ne de az!”
bak. es-Sadik, 2215. Bölüm

51. Bölüm
Kardeş Seçimi

100.    İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “Her günahından dolayı kardeşinden ayrılanın arkadaşı az olur.”
101.    İmam Sadık (a.s) şöyle buyurmuştur: “Sadece hiç bir ayıbı olmayan kimseleri kardeş edinenin arkadaşı az olur.”
102.    İmam Sadık (a.s) şöyle buyurmuştur: “İnsanların dinini sorma, aksi takdirde arkadaşsız kalırsın.”
103.    Resulullah (s.a.a) şöyle buyurmuştur: “İnsanlara öyle bir zaman gelecek ki birinin adını duymak onu görmekten; onu görmek denemekten daha hayırlı olacaktır. Onu deneyecek olursan sana çok değişik durumları belli olur.”
bak. es-Sadik, 2211. Bölüm

52. Bölüm
Kardeşin Sürçmelerine Tahammül Etmek

104.    İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “Düşmanının saldırı zamanı için dostunun sürçmelerine tahammül et.”
105.    Resulullah (s.a.a) Müminin niteliği hakkında şöyle buyurmuştur: “Sürçmelerine rağmen kardeşine yumuşak davranır ve onun eski dostluğunu gözetir.”
106.    İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “Kardeşine bulunduğu haliyle tahammül et ve fazla kınama. Zira fazla kınamak kin doğurur. Hoşnutluğundan ümitli olduğun kimseden hoşnutluk dile.”
107.    Bir şahıs İmam Rıza’ya (a.s) kardeşini şikayet edince kendisine şu beyitleri okudu:
“Kardeşini günahlarından dolayı mazur gör
Ayıplarını gizle ve ört
Beyinsizlerin iftiralarına
Ve zamanın zorluklarına sabret
Büyüklük göstererek cevap vermekten sakın.
Zalimi hesap soranına bırak.”
108.    İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “Sürçmelere tahammül etmek arkadaşların süsüdür.”
109.    İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “Sürçmelere tahammül etmek insanın değerini yükseltir.”
110.    İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “Hilim sahibi kimse, kardeşlerine tahammül eden kimsedir.”
111.    İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “Başına gelen acı olaylara tahammül et. Zira tahammül bir çok ayıpları örter. Şüphesiz akıllı insanın yarısı tahammül, (diğer) yarısı da görmezlikten gelmektir.”
112.    İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “İnsanların en hayırlısı, başkalarının zahmetine katlanan kimsedir.”
113.    İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “Arkadaşının sürçmelerine tahammül edemeyen kimse yalnız ölür.”
114.    İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “Kardeşlerine tahammül edemeyen efendiliğe erişemez.”
bak. 251. Konu, es-Siyaset, el-Mükafat, 3503. Bölüm

53. Bölüm
Kardeşlerin En Hayırlısı

115.    İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “Kardeşlerin en hayırlısı nasihat etmede çekinendir.”
116.    İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “Kardeşlerinin en hayırlısı münezzeh olan Allah’a itaat hususunda sana sert davranandır.”
117.    İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “Kardeşlerin en hayırlısı, en içten hayır dileyeni; en kötüsü ise en ikiyüzlü olanıdır.”
118.    İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “Kardeşlerinin en hayırlısı sana yardım edenidir. Ondan da hayırlısı sana yetenidir ve eğer kendisi sana muhtaç olursa sana zahmet vermez.”
119.    İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “Kardeşlerinin hayırlısı, hayrıyla (malıyla) sana yardım edendir. Ondan da hayırlısı (ihtiyaç hususunda) sana yetendir.”
120.    İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “Kardeşlerin en hayırlısı sevgisi Allah için olandır.”
121.    İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “Kardeşlerin en hayırlısı kardeşliği dünya için olmayandır.”
122.    İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “Kardeşlerin en hayırlısı, kendisini kaybedince ondan sonra (hayatta) kalmak istemediğin kimsedir.”
123.    İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “Kardeşlerinin en hayırlısı hayır işlemeye koşan ve seni de hayra çekmeye çalışan, sana iyiliği emreden ve iyilik işleme hususunda sana yardımcı olandır.”
124.    İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “Kardeşlerin en hayırlısı doğru sözlülüğü ile seni doğru sözlülüğe davet eden, amellerinin güzelliği ile seni amellerin en üstününe çağırandır.”
125.    Resulullah (s.a.a) şöyle buyurmuştur: “Kardeşlerin en hayırlısı Allah’a itaat hususunda sana yardımcı olan, Allah’a isyandan koruyan ve sana Allah’ın rızayetini emredendir.”
126.    İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “Kardeşlerin en hayırlısı sana hidayeti gösteren, takvayı kazandıran ve isteklerine uymaktan alıkoyandır.”
127.    Resulullah (s.a.a) şöyle buyurmuştur: “Kardeşlerin en hayırlısı ahiret amelleri hususunda sana yardım edendir.”
128.    İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “Kardeşlerin en hayırlısı hayır hususunda en çok yardım eden, iyilik hususunda en çok amel eden ve arkadaşına en uyumlu davranandır.”
129.    İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “Kardeşlerin en hayırlısı kardeşleri hususunda araştırma yapmayandır.”
130.    İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “Kardeşlerinin en hayırlısı hak üzere sana en çok gazablanandır.”
131.    İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “Kardeşlerin en hayırlısı, kardeşlerini başkalarına muhtaç etmeyendir.”
132.    Resulullah (s.a.a) şöyle buyurmuştur: “Kardeşlerinizin en hayırlısı, sizlere ayıplarınızı gösterendir.”
133.    İmam Askeri (a.s) şöyle buyurmuştur: “Kardeşlerinin en hayırlısı, senin günahlarını kendine isnat edendir.”
134.    İmam Sadık (a.s) şöyle buyurmuştur: “Bana en sevgili kardeşim, bana ayıplarımı gösterendir.”
bak. es-Sadik, 2216. Bölüm

54. Bölüm
Kamil Kardeş

135.    İmam Hasan (a.s) şöyle buyurmuştur: “Ey insanlar! Size bir kardeşimi haber vereyim: O benim gözümde insanların en büyüğü idi. Onu benim gözümde büyüten en önemli şey, gözünde dünyanın küçük olmasıydı. O karnının egemenliğinden kurtulmuştu. Bulmadığı şeye heveslenmez, bulduğu şeyde aşırı gitmezdi. O tenasül organının (şehvetinin) egemenliğinden de çıkmış biriydi. Dolayısıyla hafif akıl ve zayıf görüş sahibi değildi. O bilgisizliğin egemenliğinden de kurtulmuştu. Bir faydası olduğuna güvenmeden hiç bir şeye el uzatmazdı. Ne bir arzusu vardı, ne kızardı, ne de incinirdi. Ömrünün çoğunda sessiz idi. Ama konuşunca, konuşmacılara üstün gelirdi. Hiç bir çekişmeye müdahale etmez, hiç bir kavgaya karışmazdı. Hakimin huzurunda olmadıkça delil getirmezdi. Kardeşlerinden asla gaflet etmezdi. Hiç bir şeyi salt kendisine özgü kılmazdı. Zayıftı, başkaları da onu zayıf buluyordu. Ama sıra işe geldi mi koşan bir aslan kesilirdi. Özrü görmek için, özür dilenilebilecek hiç bir işte kimseyi kınamazdı. Dediğini ve demediğini yapardı.  Hangisinin daha üstün olduğunu bilmediği iki işi çıktığında hangisinin heva ve hevesine daha yakın olduğuna bakar ve ona muhalefet ederdi. İyileştireceğini ümid ettiği kimse dışında hiç kimsenin yanında bir acısını şikayette bulunmazdı. Hayrını ümit ettiği kimse dışında hiç kimse ile istişare etmezdi. İçi daralmaz, gazap etmez, şikayette bulunmaz, heveslenmez, intikam almaz ve düşmandan gafil kalmazdı. Eğer gücünüz varsa bu yüce ahlak ile ahlaklanmaya çalışınız. Eğer gücünüz yetmezse, o halde azını bile almanız, çoğunu terk etmekten daha hayırlıdır.”
136.    İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “Eskiden Allah için edindiğim bir kardeşim vardı; onu gözümde büyüten şey, gözünde dünyanın küçük oluşuydu. O karnının (midesinin) egemenliğinden kurtulmuş biriydi.”
bak. Tebyin-i İbn-i Ebi’l Hadid, fi Şerh-u Nehc’il Belağa, 19/184; el-İnsan, 319. Bölüm; 467. Konu, el-Kemal

55. Bölüm
Kardeşlerin En Kötüsü

137.    İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “Kardeşlerin en kötüsü kendisi için zahmete düştüğün kimsedir.”
138.    Hz. Ali (a.s) kendisine “En kötü arkadaş kimdir?”diye sorulunca şöyle buyurdu: “Allah’a karşı günah işlemeyi sana güzel gösteren kimsedir.”

56. Bölüm
Kardeşleri Denemek

139.    İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “Kardeş seçiminde önce deneyin. Şüphesiz denemek iyiler ve kötüleri ayıran bir ölçüdür.”
140.    İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “Önce deneyiniz. Kardeş seçiminde ihtiyatlı (çekingen) davran. Aksi takdirde zorunluluk seni kötülerle arkadaşlığa zorlar.”
141.    İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “Güzelce bir denedikten sonra kendine bir kardeş seçenin arkadaşlığı kalıcı, dostluğu güçlü olur. Her kim de denemeksizin kardeş edinirse, zorunluluk kendisini kötülerle arkadaşlığa sürükler.”
142.    İmam Sadık (a.s) şöyle buyurmuştur: “Kardeşlerinizi iki haslet ile imtihan ediniz; bu iki haslet onda bulunursa (kardeş edinin). Aksi takdirde ondan uzak durun, uzak durun, uzak durun. (Bu iki haslet şunlardır: ) Namazları vaktinde kılmaya büyük özen göstermek ve kolaylık ve zorluklarda kardeşlerine iyilik etmek.”
143.    Resulullah (s.a.a) şöyle buyurmuştur: “Kardeşinde şu üç hasleti görünce kendisinden ümitli ol: Haya, emanete riayet ve doğruluk. Kardeşinde bu üç sıfatı göremezsen sakın ondan ümitli olma.”
bak. 50, Bölüm, 483. Konu, el-İmtihan
es-Sadik, 2214 ve 2215. Bölümler

57. Bölüm
Kardeşlere Yol Göstermek

144.    İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “Kardeşine verdiğin güzel veya çirkin nasihatin, mutlaka ihlas üzere olsun.”
145.    İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “Sizlerden birini kardeşinin hoş görmediği ayıplarını yüzüne söylemekten alıkoyan şey, onun da sizlere aynı şeyi yapmasından korkmanızdır. Zira ahireti bırakıp dünyayı sevme hususunda dost olmuşsunuz.”
146.    İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “Her kim kardeşine gizlice öğüt verirse onu süslemiş ve her kim de açıkça öğüt verirse onu ayıplamış olur.”
147.    İmam Sadık (a.s) şöyle buyurmuştur: “Her kim kardeşini hoş olmayan bir durumda görür de ondan bu durumu def etmeye gücü yettiği halde bunu yapmazsa, ona hıyanet etmiştir.”
148.    Resulullah (s.a.a) şöyle buyurmuştur: “Mümin, mümin kardeşinin aynasıdır. Gıyabında hayrını diler, huzurunda ise ondan hoşlanmadığı şeyleri gidermeye çalışır.”
bak. 532. Konu, el-Hidayet ve 512. Konu, en-Nush

58. Bölüm
Kardeşlere İkram ve Saygı

149.    Resulullah (s.a.a) şöyle buyurmuştur: “Her kim kardeşine merhamet dolu bir söz söylerse ve meclisin saygın bir yerine oturtursa, kardeşi orada kaldığı müddetçe aziz ve celil olan Allah’ın rahmeti onun üzerinde olur.”
150.    İmam Sadık (a.s) şöyle buyurmuştur: “Her kim kendisine gelen Müslüman’a ikramda bulunursa şüphesiz ki aziz ve celil olan Allah’a ikramda bulunmuştur.”
151.    İmam Sadık (a.s) şöyle buyurmuştur: “Her kim mümin kardeşine “Merhaba”derse Allah kıyamete kadar kendisine “merhaba”diye yazar.”
152.    İmam Sadık (a.s) şöyle buyurmuştur: “Şüphesiz her kim dinini ulularsa, kardeşlerini de ulular. Her kim de dinini küçümserse, kardeşlerini de küçümser.”
153.    Resulullah (s.a.a) şöyle buyurmuştur: “Ümmetimden her kim dini kardeşine herhangi bir lütufta bulunursa, Allah da kendisine cennette hizmetçiler taktir eder.”
154.    İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “Müslümanların hürmetini, sadece Allah’ın Müslümanlara hürmetini ululattığı kimse ulular. Allah’a ve Peygamberine daha çok saygın davranan, Müslümanlara saygın davranır.”
bak. 359. Konu, et-Ta’zim

59. Bölüm
Kardeşlerin İhtiyacını Gidermek

155.    İmam Sadık (a.s) şöyle buyurmuştur: “Sizden her kim darlığa düşerse kardeşine haber versin ve kendisine (daha çok) eziyet etmesin.”
156.    İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “Sizden her kim kardeşinin muhtaç olduğunu bilirse, ondan isteme zahmetini kaldırsın. (Kendisi istemeden ihtiyacını gidersin. )”
157.    Said bin Hasan şöyle diyor: “İmam Ebu Cafer (İmam Bakır -a.s-) şöyle buyurmuştur: “Sizden birinin kardeşinin yanına gelerek elini cebine koyup ihtiyacı kadar aldığı ve aldığını da geriye vermediği vaki midir?”Ben, “Kendi aramızda böyle bir şeyden haberdar değilim.”deyince, Ebu Cafer (a.s) şöyle buyurdu: “O halde faydası yoktur.”Bunun üzerine, “O halde helak olduk! “deyince de şöyle buyurdu: “İnsanlar henüz akli kemallerine ermemişlerdir.”
158.    İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “Kardeşlerin hakklarını eda etmek takva sahiplerinin en şerefli amelidir.”
159.    İmam Sadık (a.s) şöyle buyurmuştur: “Mümin, kardeşinin yardımcısı olduğu müddetçe Allah da müminin yardımcısıdır.”
160.    İmam Sadık (a.s) şöyle buyurmuştur: “Her kim mümin bir kardeşinin ihtiyacının giderirse, aziz ve celil olan Allah kıyamet günü onun yüz bin ihtiyacını giderir.”
161.    İmam Kazım (a.s) şöyle buyurmuştur: “Şüphesiz ki Allah’ın şu üç kimse için sakladığı hasenatı (güzellikleri) vardır: Adil imam, kardeşini kendi malında (tasarrufta bulunması için) serbest bırakan ve mümin kardeşinin ihtiyacını gidermek için çalışan kimse.”
162.    İmam Kazım (a.s) şöyle buyurmuştur: “Her kim bazı durumları için kendisine sığınan kardeşlerinden birine gücü yettiği halde sığınak vermezse hiç şüphesiz Allah Tebarek ve Teala’nın velayetinden kopmuştur.”
163.    İmam Sadık (a.s) şöyle buyurmuştur: “Mümin kardeşine bir hayır ulaştıran mümin bir kimse, gerçekte Allah’ın Peygamberine (s.a.a) hayır ulaştırmıştır.”
164.    İmam Sadık (a.s) şöyle buyurmuştur: “İnsanın kardeşine güvenmesi için ihtiyacını ona söyleyebilmesi yeterlidir.”
bak. el-Hacet, 964 ve 967. Bölümler
213. Konu, es-Sual (2)
229. Konu, es-Surur

60. Bölüm
Kardeşlik Adabı

165.    Resulullah (s.a.a) şöyle buyurmuştur: “Sizden her kim birini kardeş edinmek isterse ondan ismini, babasının adını, kabilesini ve oturduğu yeri sorsun. Zira bu gerekli haklarından biri olup kardeşliğin sefa ve temizlik sebebidir. Aksi taktirde bu ahmakların dostluğu olur.”
166.    Resulullah (s.a.a) şöyle buyurmuştur: “Şu üç şey cefadan (sevgisizlikten) sayılır. (Bunlardan birisi) Biriyle arkadaş olduğu halde ismini ve künyesini sormamaktır.”
167.    Resulullah (s.a.a) şöyle buyurmuştur: “Kardeşini güler yüzle karşıla.”
168.    İmam Sadık (a.s) şöyle buyurmuştur: “Haramzade olan kimse dışında hiç kimse kardeşlerini kötülemez.”
169.    Resulullah (s.a.a) üç gün kardeşlerinden birini görmeseydi kendisini sorardı. Eğer orada (şehirde) değilse, kendisine dua ederdi. Oradaysa onu görmeye giderdi. Eğer hasta ise ziyarette bulunurdu.
bak. es-Sadik, 2217. Bölüm


more post like this