KURTUBİ

KURTUBİ

Bismillahirrahmanirrahim ÖNSÖZ Cenâb-ı Allah’a sonsuz hamd-u senalar… Son Rasulü Muhammed’e, sair rasul ve nebilere, aile halklarına, arkadaş­larına, onların miraslarını devir alarak yaygınlaştıran ilim adamlarına, şehid-lere, onların izinden gidenlere de sonsuz salat-u selam… “İmam Kurtubi’nin Hayatını, Eserlerini, Tefsir’ini ve Tesirini” konu alan bu çalışma -haddimiz olmayarak- “Kurtubi Tefsiri”ni tercüme etmeye kalkışmak gibi cesaret isteyen bir işin […]

  • İMAM KURTUBİ ;HAYATI, ESERLERİ, TEFSİRİ VE TESİRİ
Rate this post
about this book
  • overview

    Bismillahirrahmanirrahim ÖNSÖZ Cenâb-ı Allah'a sonsuz hamd-u senalar... Son Rasulü Muhammed'e, sair rasul ve nebilere, aile halklarına, arkadaş­larına, onların miraslarını devir alarak yaygınlaştıran ilim adamlarına, şehid-lere, onların izinden gidenlere de sonsuz salat-u selam... "İmam Kurtubi'nin Hayatını, Eserlerini, Tefsir'ini ve Tesirini" konu alan bu çalışma -haddimiz olmayarak- "Kurtubi Tefsiri"ni tercüme etmeye kalkışmak gibi cesaret isteyen bir işin zorunlu kıldığı bir çalışmadır. Kurtubi Tefsiri'nin tercüme kararı elbette büyük bir işti. (Cenab-ı Allah bu karara sebeb olan­ların ecrini versin; bize de bu işi yüzakıyla tamamlamayı nasib etsin, ecrin­den mahrum etmesin...) Ancak İmam Kurtubi ve eseri -yer yer ondan yapılmış nakillere rastlanıl­makla birlikte- Türkçe okuyan müslümanlarca yeterince -bu işle ilmen ilgi­lenenler dışında- tanınmıyordu. Bu bakımdan Kurtubi'yi ve Tefsiri'ni tanıtıcı bağımsız bir çalışmanın var­lığı da gerekli hatta bir bakıma zorunlu idi. Bu sebebten dolayı, bir taraftan Kurtubi tefsirini tercüme ederken bu amaçla tasarladığım plan çerçevesinde değerlendirmek üzere de yeri geldikçe notlar aldım. Onuncu cildin tercüme­sini tamamladıktan sonra, Tefsir'den çıkardığım notların büyük ölçüde yeter­li olacağını, arada görülecek boşlukların diğer ciltlere ve gerek görülecek eser­lere başvurarak doldurulabileceğini gördüm. Diğer taraftan Kurtubi ve Tef­siri üzerine yapılmış çalışmaların var olup olmadığını da araştırıp durdum. Sonunda Dr. el-Kasabi Zelât'ın: "el-Kurtubi ve Menhecehu fi't-Tefsir" adını taşıyan bir doktora tezini ilim ehli bir kardeşimizin yardımı ile tesbit ettik. Yi­ne ondan bu çalışmayı ve ayrıca meşhur Hasan Selman ile Cemâl Abdulla-tif ed-Dusuki'nin müştereken hazırladıkları "Keşşaf Tahlili li'1-Mesâili'l-Fık-hiyye fi Tefsiri'l-Kurtubi'yi de tedarik ettik. Bu çalışmanın da özellikle "Kur­tubi'nin Tefsiri'ne göre şahsiyet ve asrı" unvanlı bölümü, bizim bu çalışma­mızda yardımcı oldu. Bilahare Mustafa İbrahim el-Mişni tarafından "Medresetu't-Tefsir fi'1-Ende-lüs" adlı bir çalışmayı da gördük. Bu çalışmanın da Kurtubi'ye dair bölüm­leri işlerimizi oldukça kolaylaştırdı. Bunlar dışında Tefsir Tarihi'ne ve biyografilere dair yazılmış eserlerde bi­zim bu alanda yararlandığımız ikinci dereceden kaynaklar arasında yer alır. Kurtubi ve Tefsiri'ne dair bu çalışmamızda -mesela- çeşitli eserlere ve mü­elliflere ya da belirgin bazı şahsiyetlere dair bilgileri aldığımız kaynaklar da bu çalışmanın diğer kaynaklan arasındadır. Ancak görüleceği gibi; bu çalışmanın bütün aşamalarında en çok Kurtu-bi'nin kendi tefsirinde verdiğ bilgiler yol gösterici olmuş, ışık tutmuştur. Görülecek olan ikinci husus şudur: Bu çalışma, aynı alanda önceden ya­pılmış çalışmaların değişik bir tekrarından ibaret değildir. Bu çalışmada da­ha önce yapılmış çalışmalardan oldukça farklı ve oralarda yer almayan bir çok bilgi yanında; farklı bazı hususlara ve konulara da dikkat çekilmiş ve önplana çıkartılmıştır. Sanırım bu kadarı da bağımsız bir çalışma yapmak için yeterli gerekçelerdir. Bu çalışmanın kısa bir çerçevesini çizmek amacıyla da şunları kaydede­lim.- Kurtubi'nin hayatı ve yaşadığı dönemi konu alan kısa bir bölümden son­ra; ikinci bölümde, Kurtubi'nin ilmi ve ahlaki şahsiyetini belirginleştirmeye ve eserlerine dair bilgi vermeye çalıştık. Üçüncü Bölümde, Kurtubi Tefsiri'nin usulünü belli bir sistem çerçevesin­de ortaya çıkarmaya çalıştık. Dördüncü Bölüm'de Kurtubi Tefsirinin kaynaklarını tesbit etmeye çalış­tık. Bunu yaparken de özellikle hem müellifin hem de eserlerini ismen zik­rettiklerini tasnif edip kayd ettik ve bunlara dair kısa bilgiler vermekle ye­tindik. Beşinci Bölümde Kurtubi Tefsirinin gözden kaçabilecek bazı meziyetle­rini ortaya çıkarmaya, bununla birlikte zaaf olarak nitelendirilebilecek -tes­bit edebildiğimiz- bir iki noktaya değinmeye çalıştık. Pek çok meziyeti ya­nında bazı zaaflarının da bulunduğuna dikkat çekmeyi adaletli bir değerlen­dirme için gerekli gördüğümüz gibi; kemal'in Allah'a mahsus olduğuna ve İmam Malik'in de işaret ettiği gibi, "Allah Rasulü dışındaki herkesin sözleri­nin bir kısmı alınabilirken, bir kısmının da red edilebileceğine" de işaret et­mek istedik. Altıncı Bölümde Kurtubi Tefsiri'nin kendisinden sonra gelen bazı müfes-sirlere etkilerini örneklendirmeye gayret ettik ve Kurtubi Tefsirinin etkisinin bunlarla sınırlı görülmemesi gerektiğine de dikkat çekmeye çalıştık. Kısa bir "değerlendirme" ile de noktaladığımız bu mütevazi çalışmanın -karınca kararınca- ilmi hayatımıza katkıda bulunacağını ümid ederiz. Bu vesile ile Peygamberi mirasın bize intikalinde rol oynamış bütün ilim adamlarına, ilmi cehdiyle bu dine hizmeti geçmişlerin yanında cihadıyla da bu dinin sonraki nesillere ve diğer insanlara ulaşmasında, ulaştırılmasında mutlak katkıları olan gazi, mücahid ve şehidlere de Allah'tan mağfiret ve ih­san dileriz. Rabbimiz! İlmimizi artır! Rabbimiz! Bize dünyada da bir iyilik ve güzellik ver! Ahirette de bir iyi­lik ve güzellik ver! Ve bizi ateş azabından koru![1]

  • details
    • İMAM KURTUBİ ;HAYATI, ESERLERİ, TEFSİRİ VE TESİRİ
  • reviews